Sicil ilanını siz de açabilirsiniz
Bir teklif önünüzde duruyor ve gördüğünüz yalnız bir kart ile bir sunum. İlk durak ücretsizdir: Ticaret Sicili Gazetesi’nde üye girişi ya da e-Devlet ile ilan aranır. Kuruluş, adres değişikliği ve yetkili değişikliği bu ilanlarda görünür.
| Size söylenen | İlanda bakılan | Uyuşmazsa |
|---|---|---|
| “Beş yıldır bu işi yapıyoruz” | Kuruluş ilanının tarihi | Tarihi sorarsınız |
| “Adresimiz burası” | Son adres ilanı | Değişikliği sorarsınız |
| “Yetkili benim” | Yetkili ilanı | İmza belgesini istersiniz |
| “Ortağımız yok” | Limited şirkette ortak ilanı | Açıklama beklersiniz |
Limited şirkette ortak değişikliği ilanda görünür. Anonim şirkette pay sahipleri ilanda görünmeyebilir; pay defterini şirketten isteyin. Firmanın sitesi, ilanları ve sosyal medya hesabının açık kısmı da tarihe ve tutarlılığa göre okunur.
Kart ve kapı: Bakırköy’de özel dedektif nereye bakar?
İlan size kâğıttaki firmayı söyler. Gösterilen adreste bir iş dönüp dönmediğini ise sokak gösterir: tabela, sabah gelen çalışan, kargo, uğrayan müşteri.
| Karttaki adres | Önce doğrulanan | Sokaktan görülen |
|---|---|---|
| D-100 kenarında iş merkezi (Ataköy 7-8-9-10. Kısım tarafı) | Bina adı ve kat | Dış kapı, sabah gelen ve akşam çıkan çalışan. Bir binada onlarca firma adı yalnız posta kutusu da olabilir |
| Fuarda tanışılan firma | Karttaki adres: stant, kartın üstündeki adresi doğrulamaz | Fuar bittikten sonra o adreste kim çalışıyor |
| Çarşıda devren dükkân (Zeytinlik, Cevizlik) | Devreden kişinin söylediği ciro | Hafta içi bir öğle ve bir akşam, bir de hafta sonu: kaç kişi girdi, kaçı poşetle çıktı |
| Bakırköy Kartaltepe, İncirli Caddesi çevresinde küçük ofis | Apartman ve daire | Dış kapıda ad, gün içi ziyaretçi, giriş çıkış saatleri |
Ayrıntılar için: Ataköy’de iş merkezi ve teklif için ofis ve ortaklık yazısı, sayım için devren dükkân yazısı, caddenin iki yakası için İncirli çevresinde dedektif.
Kapıda görülen ne anlama gelir?
Gözlem notu hüküm değildir; her satırın birden çok açıklaması olabilir. Notu okurken şu tablo işinize yarar.
| Notta | Olabilecek açıklama | Firmaya soracağınız |
|---|---|---|
| Tabela yok | Paylaşımlı büro, yeni taşınma ya da yalnız adres | “Müşteriyi nerede karşılıyorsunuz, ekip nerede çalışıyor?” |
| Kapıda başka bir firmanın adı | Devir, kiracı değişimi ya da aynı sahibin başka şirketi | “Bu firmayla bağınız nedir?” |
| Sabah akşam kimse görülmedi | Saha işi yapan firma ya da kapalı bir adres | “Depo, atölye ya da ekip başka yerde mi? Görebilir miyim?” |
| Yoğun hareket var, ama başka bir işe ait | Aynı binada başka bir kiracı | “Hangi kat, hangi kapı?” |
Teklife göre ne istersiniz?
Her teklif aynı büyüklükte kontrol istemez. Kaybedebileceğiniz para ne kadarsa bakış da ona göre büyür.
| Teklif | İlk isteyeceğiniz | Sokakta gerekirse |
|---|---|---|
| Avans isteyen tedarikçi | Sözleşme taslağı, firma adına hesap, imza belgesi | Depo ya da iş yeri, tek gün |
| Ortaklık teklifi | Sicil ilanları, son mali tablolar, ortaklar listesi | Adres ve anlatılan iş, iki üç gün |
| Devren dükkân | Kira sözleşmesi, ciro dökümü, devreden kişinin belgeleri | Sayım, hafta içi ve hafta sonu |
| Bayilik teklifi | Merkezin sicil kaydı, açık bayilerin adresi | Gösterilen bayinin kapısı |
Vergi levhasındaki daire adı
Size vergi levhası gönderildiyse daire adına da bakın. Gelir İdaresinin vergi daireleri listesinde “Ataköy” ya da “Yeşilköy” adlı bir daire görünmüyor; levhada böyle bir ad gördüyseniz nedenini sorun. Çevrede listede görünen adlar Bakırköy, Yenibosna, Zeytinburnu, Güngören, Merter ve Küçükçekmece’dir. Levhadaki dairenin firma adresiyle aynı semtte olmaması tek başına sorun sayılmaz; hangi firmanın hangi daireye bağlı olduğu bu listede yazmaz.
Para göndermeden önce durduran işaretler
Bu işaretlerden biri görüldü diye firma sahte sayılmaz, yine de her biri bir soru hak eder:
- “Bugün karar vermezseniz teklif kalkar” gibi bir acele.
- Karttaki ad ile faturadaki unvanın farklı olması.
- Ödeme ve belge koşullarını yazılı vermekten kaçınılması.
- İlk avansın firma hesabına değil, kişisel bir hesaba istenmesi.
- Söylenen kuruluş yılı ile sicil ilanının tarihinin tutmaması.
Birkaçı bir aradaysa adrese de bakmak yerinde olur. Tek bir kontrol yapacaksanız şunu yapın: para göndereceğiniz hesabın sahibi ile sicildeki unvan aynı mı? Bir de imza belgesi ve vergi levhası isteyin.
Mevcut ortağınızla ilgili bir sorunuz varsa
Ortağınız şirketin dışında başka bir iş yürütüyor olabilir, mesai saatlerinde adreste görünmüyor olabilir, ya da sicil ilanlarında adı yeni bir şirkette geçiyor olabilir. Burada plan daha da dar yazılır: söylenen adres, belli saatler, iki üç gün. Şirketin içindeki defter ve hesaplar bu gözlemin konusu olmaz; onları avukatınız ve mali müşaviriniz yürütür.
Teklifi bize nasıl iletirsiniz?
Kartı, sunumu ve teklif yazısını gönderin; karar tarihinizi ve teklifte sizi en çok düşündüren şeyi yazın. Plan tek sayfadır: kaç gün, hangi saatler, toplam tutar.
Döküm nasıl görünür?
Kısa ve okunabilir: adresin saatli gözlem notları, varsa tabela ve cephe fotoğrafı, sicil ilanlarının özeti ve size söylenenle uyuşmayan satırların listesi. Örneğin: “Çarşamba 09.10–10.40, söylenen bina dış kapısı: girişte firma adı görülmedi; görülen tek hareket kargo teslimi.” (biçim örneği; gerçek bir işe ait değil)
Uyuşmayan satırları firmaya sormak size kalır. “Ortak olun” ya da “olmayın” demeyiz; pazarlığı siz sürdürürsünüz.