Bakırköy çarşısında dedektif hangi sorularda işe yarar?
Devren dükkân. Meydan yakınında bir dükkân devredilecek, devreden kişi cirodan, sabit müşteriden, kira avantajından söz ediyor. Dedektiften isteyeceğiniz, kapının karşısında birkaç farklı günün sayımıdır. Ayrıntılar aşağıda, bedel hesabı devren dükkân yazısında.
Kasası tutmayan çalışan. Gün sonu rakamı açık veriyor, ama kim olduğunu bilmiyorsunuz. Dükkânın içini izlemek bizim işimiz değil, önce kendi kayıtlarınıza bakın. Mesai sırasında kim, ne zaman, ne taşıyarak çıkıyor sorusu ise kaldırımdan görülür. Sınırlar ve teslim edilen notlar çalışan ve iş yeri sayfasında.
Adresi belirsiz kişi. Size borçlu biri ya da bir kiracı Yenimahalle adresi vermiş. Önce hangi Yenimahalle olduğunu buluruz, sonra orada oturup oturmadığına bakarız. Kendi başınıza neye bakacağınız aynı adlı adresler yazısında.
Devren dükkânda sayım nasıl yapılır?
Tek bir gün hiçbir şey söylemez. Hafta içi öğle, hafta içi akşam ve cumartesi gibi farklı zamanlar seçilir; mümkünse aynı saatte benzer işi yapan yakın bir dükkâna da bakılır, çünkü kıyas olmadan “23 kişi” az mı çok mu bilemezsiniz. Not şöyle görünür:
“Perşembe 12.00–13.00: 23 kişi girdi, 9’u alışverişle çıktı.” (biçim örneği; gerçek bir işe ait değil)
Hangi zamanın sayılacağı, devreden kişinin ne söylediğine bağlıdır. Kendi sözünü sayıma çevirmek en temiz yoldur:
| Devreden kişinin sözü | Sayılacak zaman | Neye dikkat edilir |
|---|---|---|
| “Öğlen dolup taşıyor” | İki hafta içi öğle, kıyas için bir ikindi | Söylenen saat doğrudan görülür |
| “Akşam ve cumartesi satıyoruz” | Bir hafta içi akşam, bir cumartesi | Poşetle çıkanın oranı |
| “Sabit müşterim var” | Farklı günlerde aynı saatte kısa sayım | Kapıdan az kişi girmesi bu sözü tek başına çürütmez |
| “Asıl işim internetten” | Paket ve kargo çıkışı | Ciro için belge isteyin, sayım cevap vermez |
| “Sabahtan geceye açığız” | Açılış ve kapanış saatleri | Bunun için bir sabah ve bir akşam yetebilir |
Not elinize geçince üç yol vardır. Sayı söylenene yakınsa kâğıt tarafına geçersiniz. Sayı belirgin biçimde düşükse bedel konuşurken gün ve saatle gösterirsiniz; “müşteri az” demekle “perşembe öğlen dokuz kişi alışveriş yaptı” demek aynı pazarlığı açmaz. Kepenk saatleri söylenenle tutmuyorsa nedenini devreden kişiye sormak size kalır.
Sayım her şeyi söylemez. Kira sözleşmesi, sözleşmenin devri ve borçlar kâğıt tarafıdır; devreden kişinin sözlerini bunlarla birlikte avukatınıza ya da mali müşavirinize gösterin. Dükkânın adresi de bakılacak bir şeydir: Özgürlük Meydanı ve aynı adlı M3 durağı resmî olarak Bakırköy Kartaltepe’dedir, “Meydan’da” diye ilan edilen bir dükkânın belgesinde başka bir mahalle görebilirsiniz. O taraf İncirli Caddesi çevresi sayfasında.
Karar tarihiniz varsa ilk konuşmada söyleyin
- Dükkânın ya da evin tam adresi, ilçesiyle.
- Hareketin olduğu söylenen saatler. Devreden kişinin sözü aynen.
- Elinizdeki kâğıtlar. İlan, konuşulan rakamlar, adres satırı; çalışan sorusunda çalışma günleri.
- Karar tarihi. Devir için son gün ya da sözleşmenin imzalanacağı gün. Gözlem günleri ona göre seçilir, son güne yetişmeyecekse bunu baştan söyleriz.
Dedektif bu işte size bir fiyat söylemez, ama fiyatı konuşurken elinizde sayı olur.
Mahalle mahalle: çarşıda iş nasıl değişir?
Buradaki dört mahalle demir yolunun kıyı tarafındadır ve hiçbiri D-100’e değmez.
Zeytinlik: yürüyerek gezilen çarşı
Meydan denince akla gelen dükkân sıraları büyük ölçüde burada. Fahri Korutürk ve Yakut gibi yaya yolları, sıra sıra dükkânlar ve Marmaray’ın Bakırköy durağı vardır. Durağın girişleri iki yana açılır: Gençler Caddesi ve Ray Sokak tarafı. Kişinin hangi yöne döndüğü bilinmiyorsa ikinci kişi gerekebilir, tutar da değişir.
Sayım için dükkânın karşısındaki kaldırım yeter. Yaya akışı öğle ve akşam değişebilir; devren dükkân ve çalışan sorularında saat seçimi sonucu doğrudan etkiler.
Cevizlik: çarşının küçük devamı
Küçük bir mahalle, dükkân da çok. Banka Geçidi ve Hatboyu Çıkışı gibi yaya yolları Zeytinlik çarşısını sürdürür, İstanbul Caddesi buradan geçer. Sahada Zeytinlik’ten ayrı bir yöntem gerektirmez. Asıl fark kâğıt üzerindedir: dükkân sınırda olabilir, devir ya da kira belgesinde hangi mahalle yazdığına bakın.
Bakırköy Yenimahalle: küçük, apartman ağırlıklı
Bakırköy’ün bu Yenimahalle’si demir yolunun hemen altındadır, Marmaray’ın Yenimahalle durağı yanı başındadır. Mahalle dardır, sorular konut tarafındadır: kiracı burada oturuyor mu, adreste görünen kişi bu binaya geliyor mu? Eski adreste bulunamayan biri için önce açıkta duran bilgilere bakarız.
Sakızağacı: kıyı boyunca dar bir şerit
Kennedy Caddesi ve kıyı boyunca uzanır, derinliği azdır. Apartman çoktur, dükkân azdır, metro yoktur; en yakın raylı durak Marmaray’ın Yenimahalle durağıdır. Doğu ucu Zeytinburnu sınırına dayanır.
Binadan çıkan kişi kıyı yoluna ya da kuzeye, hat tarafına yönelir; iki yönü görmek için tek nokta yetebilir. Binanız Zeytinburnu sınırına yakınsa ilçe adını belgeden kontrol edin.