Biri Size Telefon Dökümü Teklif Ettiyse

Kabul etmeyin, sorunuzu başka bir biçimde sorun. Henüz kabul etmediyseniz telaşlanacak bir durum yok.

Teklif şöyle gelebilir: “Numarayı gönderin, kiminle konuştuğunu çıkaralım.” “Son bir ayın dökümü elimize geçer.” “Telefonun nerede olduğunu anlık görürsünüz.” “Tanıdıklarımız var, nüfus kaydına da bakarız.” Bazı sayfalarda aynı şey daha resmî bir dille yazılır: GSM verisi, banka hareketi, nüfus kaydı. Hepsinin anlamı aynı: karşınızdaki kişi, size kapalı olan bir kayda ulaşabileceğini söylüyor.

Geri çevirmek için uzun bir açıklama gerekmez: “Kayıtlarla çalışmak istemiyorum. Sokakta bakılacak bir teklifiniz var mı?” “Yasal yoldan alıyoruz” denirse hangi dosya, hangi makam diye sorun; cevap gelmiyorsa teklifin ne olduğu bellidir.

1. Bilgi kimin? Kendi kullandığınız hat, kendi hesabınız ve işletmenizin kayıtları size aittir. Başkasının kullandığı bir hat söz konusuysa, kayıt kimin adına olursa olsun cevap bellidir.
2. Kaynağını söyleyebilir miyim? “Biri getirdi” bir cevap olmaz. Kaynağını gösteremediğiniz bir kâğıt, sonradan bir yerde kullanmak istediğinizde işe yaramaz.
3. Sorum gerçekten bu kayıtla mı çözülür? Çoğu kez merak ettiğiniz şey bir akşamın nerede geçtiğidir, bir listenin içeriği değil.

İlk ikisine rahat bir cevap veremiyorsanız teklifi bir kenara koyun.

Başkasına ait bir kayıt, resmî bir süreç olmadan ve yetkili makam istemeden çıkmaz. Banka hareketi ve nüfus kaydı da satılacak bilgi değildir; gerekiyorsa resmî yolu avukatınız söyler. Size verilen kâğıdın gerçek olup olmadığını sınayacak bir yolunuz da yoktur, düzmece bir listeye para ödemek mümkündür.

Konum üstelik yalnız bir nokta verir, o noktada ne olduğunu vermez. Telefonun Yenibosna gösterdiğini düşünün: aynı çevrede M1A ile M9 aktarması, metrobüs ve iş yerleri var. O nokta işe gidişi de aktarmayı da bir arkadaş buluşmasını da anlatabilir.

Sizi asıl düşündüren şey döküm değil, dökümün cevaplayacağını sandığınız sorudur.

Aklınızdaki soru	Teklif edilen	Yerine yapılabilecek
Eşim salı akşamı dediği yerde miydi?	Konum geçmişi	Salı akşamı o yerde olup olmadığına kamuya açık yerden bakmak
Kiminle görüşüyor?	Arama dökümü	Belli bir akşam söylediği yerde mi, yanında biri var mı; karşıdakinin kimliğini araştırmak işimiz değil
Borçlu nerede yaşıyor?	Nüfus kaydı	Bilinen adresin kullanılıp kullanılmadığına bakmak
Çalışanım rakibe mi bilgi taşıyor?	Telefon kaydı	İşletmenin kendi kayıtları; mesai saatinde gidildiği duyulan belli bir iş yeri varsa onun kapısı
Ortağım parayı nereye aktarıyor?	Banka hareketi	Şirketin defter ve hesapları, ortak olarak görebildikleriniz; açık sicil kayıtları

Bu yol dökümden yavaş görünür, ama sonunda elinizde ne zaman, nerede, ne görüldüğü kalır. Bunu avukatınıza ya da kararı birlikte vereceğiniz kişiye gösterebilirsiniz. Nasıl çalıştığımızı eş ve sadakat ile adres tespiti sayfaları anlatıyor.

1. Günü bulun. “Sürekli biriyle konuşuyor” yerine sizi en çok düşündüren akşamı seçin. Her perşembe geç geliyorsa perşembe yazın.
2. Yeri bulun. “İşte olduğunu söylüyor” cümlesi bir yer verir. Hangi iş yerini ya da semti söylüyor? Ataköy’deyse kısmını da ekleyin.
3. Cevabı tarif edin. Ne görülürse sorunuz cevaplanmış olur? “Söylediği yerdeydi” ya da “orada değildi” diye iki ihtimal yazabiliyorsanız sorunuz artık sokakta bakılabilir bir sorudur.

Teklif almak için de en sağlam başlangıç bu üç satırdır. Elinizde bu kadarı olduğunda kimseye numara vermeniz gerekmez.

Bu teklifler bir dökümle de bitmeyebilir. Para alındıktan sonra yeni bir ödeme istenir ya da karşı taraf ortadan kaybolur. Şu işaretler bir arada geliyorsa ödemeyin:

• Para önce, kapsam sonra. Kaç gün, neye bakılacağı söylenmeden ödeme isteniyor.
• İş bitmiş gibi anlatılıyor. “Kayıt elimizde, ödeme gelince göndeririz.”
• Örnek diye başkasının bilgisi. Size başka birinin kaydı ya da mesajı gösteriliyor.
• Her ödemeden sonra yeni kalem. Bir ödeme daha isteniyor, gerekçesi her seferinde değişiyor.
• Baskı. “Bugün ödemezseniz kayıt silinir” ya da “Ödemezseniz eşinize anlatırız.”

Son cümleyi duyduysanız pazarlığa girmeyin; yazışmayı saklayıp doğrudan kolluğa başvurun.

Kendinizi suçlamayın; bu teklifler aklınızdaki soruya dokunduğu için ikna edici gelir.

1. Yazışmaları, hesap adını ve dekontu silmeden saklayın.
2. Yeni bir ödeme yapmayın. “Son bir kayıt kaldı” gibi cümleler gelebilir.
3. Ödemeyi yaptığınız bankayı bugün arayın, işlemi bildirin.
4. Size verilen listeyi başkalarıyla paylaşmayın, avukatınıza gösterin.
5. Kolluğa başvuruyu avukatınızla planlayın.

Sizden numara, hesap adı ya da şifre istemeyiz. Yöntemimizde telefon, hesap ve cihaz yok; bakışımız kamuya açık noktalardandır. Sokakta cevabı bulunamayacak bir soruysa bunu ilk konuşmada söyleriz. Başka teklifler de aldıysanız sekiz soruluk listeyi hepsine aynı biçimde sorabilirsiniz.