Sekiz Soruda Bakırköy’de Özel Dedektif Seçimi

Kimi seçeceğinize yöntemi, teklifi ve tutarı karşılaştırarak karar verin. Üçünü de bir telefon görüşmesinde ya da kısa bir yazışmada öğrenebilirsiniz.

Yöntem. “Bunu nasıl öğreneceksiniz?” sorusuna cevap alabiliyor musunuz? İyi bir cevap kısa ve somuttur: hangi gün, nereden bakılacak, ne görülebilir, ne görülemez. Teknik sözcükler ya da “imkânlarımız var” cümlesi cevap sayılmaz. Telefon, konum ve kurum kaydı teklif eden biri varsa telefon dökümü yazısı ne yapacağınızı anlatıyor.

Teklif. Günler, saatler, sahadaki kişi sayısı ve teslim edilecek şey siz onay vermeden yazıya dökülmeli. Sözlü anlaşma, sonradan “o da dâhil değildi” tartışmasına yol açar. Tek sayfa yeter; önemli olan satırların dolu olmasıdır.

Net tutar. Tek bir toplam rakam istemek hakkınızdır. Günlük fiyat, “duruma göre” ve “sonra konuşuruz” sözleri karşılaştırma yapmanızı engeller. Rakamların neden bu kadar farklı olabildiğini ve teklifleri hangi tabloya yazacağınızı ücret yazısı gösteriyor.

Birkaç kişiye aynı metni gönderin; böylece gelen cevaplar karşılaştırılabilir olur. Dört satır yeter: mahalle, tek cümlelik soru, bildiğiniz gün ve istediğiniz şey.

Örneğin: “Ataköy 3-4-11. Kısım. Eşim her perşembe geç geliyor, dediği iş yerinde mi, onu öğrenmek istiyorum. Kaç gün, kaç kişi gerekir, toplamı ne olur?”

İlk mesajda kişinin tam adını, kimlik bilgisini ya da fotoğrafını göndermeniz gerekmez. Bunlar iş kabul edildikten sonra gündeme gelir. Bu arada verdiğiniz bilgilerin ve notların ne kadar saklanacağını da sorun; cevap kısa ve açık olmalı.

Bunları herkese aynı biçimde sorun, cevapları not edin. İki gün sonra kimin ne dediğini karıştırmak kolaydır.

1. Sorumu bir cümleyle nasıl özetlersiniz? Yanlış anlaşılan bir soru yanlış bir işe dönüşür.
2. Bu soruya sokakta nereden bakacaksınız? Mahalleyi biliyor mu, kısım numarasını soruyor mu?
3. Hangi günler, hangi saatler, sahada kaç kişi? Neden o kadar?
4. Sonunda elime tam olarak ne geçecek? Bir örnek biçim görebilir miyim?
5. Teklifin dışına çıkılırsa ne olur? Onayım olmadan gün eklenir mi?
6. Hiçbir şey görülmezse elimde ne kalır?
7. Yapmadığınız işler neler?
8. Toplam tutar ne, neyi kapsıyor? Ödeme ve belge koşullarını yazılı alabilir miyim?

Hepsine bir anda cevap gelmesi şart değil; birkaçı için “önce sizi dinleyeyim” denmesi de normaldir. Dikkat edeceğiniz şey, sonunda hepsinin cevaplanmış olmasıdır. Liste işe göre değişmez: eş takibinde, adres tespitinde ya da bir firma sorusunda değişen yalnız bakılacak yerdir.

En ayırıcı olanı yedinci sorudur. Başkasının telefonu ve hesabı açıldığında cevap net olmalı. “Duruma göre bakarız” denirse bu örneği doğrudan sorun.

Her görüşmenin ardından cevapları işaretleyin. Bir sütunda toplanan cevaplar seçimin çoğunu yapar.

Soru	Somut cevap	Belirsiz cevap
Nereden bakılacak?	Sorunuza özgü bir yer ve nedeni söyleniyor	“Siz merak etmeyin, biz hallederiz”
Kaç kişi, neden?	Sayı ve gerekçe	“Gereken kadar”
Elime ne geçer?	Teslim edilecek şeyin biçimi anlatılıyor	“Rapor veririz”
Yapmadığınız işler?	Birkaç açık örnek veriliyor	“Her işi yaparız”
Toplam tutar?	Tek rakam, kapsamıyla	“Görüşünce konuşuruz”
Hiçbir şey görülmezse?	Elinizde ne kalacağı söyleniyor	“Kesinlikle bulacağız”

Eksik bir satırı sormaktan çekinmeyin; bu soru kimseyi rahatsız etmemeli. Rakamı en son karşılaştırın. Somut sütunu boş kalan bir teklifte rakamın neyin karşılığı olduğunu bilemezsiniz.

Bakırköy’de aradığınızda önce haritadaki kayıtlar ve yıldızlar çıkar. İşinize yararlar, ama her biri yalnız bir şey söyler.

Gördüğünüz	Gösterdiği	Göstermediği	Sorunuz
Haritada kayıt ve adres	O adla bir kayıt açıldığını	Sorunuza kimin, nasıl bakacağını	Bu soruya nasıl bakacaksınız?
Yıldız ve yorum sayısı	Birilerinin puan verdiğini	Hangi iş için verildiğini	Yorumda işin nasıl yürüdüğü yazıyor mu?
Sitenin kendi gösterdiği puan	Sitenin kendini nasıl tanıttığını	Başka bir yerde verilmiş bir puan olduğunu	Bu puan nerede verilmiş?
Başlıkta Bakırköy yazması	Bu ilçe için bir sayfa açıldığını	Mahalleyi tanıdığını	Bu mahallede nereden bakılır?
Tanıdık ya da avukat tavsiyesi	Birinin memnun kaldığını	Sizin işinize uyduğunu	Hangi iş için çalıştınız, neyi kâğıda döktünüz?
Marka tescil işareti	Adın tescil edildiğini	Bir meslek izni olduğunu	Hangi yöntemi kullanıyorsunuz?

Bu kayıtlar birini bulmanızı kolaylaştırır. Seçimi yine sekiz soru yapar.

Bu işi yaptıran kişi adını yazmak istemeyebilir; yorum sayısı az kalır ve birkaç yorumun ortalaması fazla bir şey söylemez. Şunlara bakın:

• Yorum neyi anlatıyor? “Çok iyi, teşekkürler” size bir şey öğretmez. “Günleri önceden gönderdi, tutar değişmedi” öğretir.
• Aynı dönemde mi yazılmış? Benzer cümlelerin kısa aralıkla sıralanması, tek tek yorumlardan daha çok şey anlatır.
• Şikâyet ne hakkında? “Sonuç çıkmadı” ile “tutar değişti” ayrı şeylerdir. İkincisi tutarın baştan netleşmediğini düşündürür.

Bu cümleler kötü niyet göstermez, ama seçiminizi kolaylaştırmaz. Duyduğunuzda yerine başka bir şey sorun.

Duyduğunuz söz	Neden işinize yaramaz?	Yerine sorun
“Ruhsatımız var”, “devlet onaylı”	Türkiye’de bu iş için ayrı bir ruhsat verilmiyor; gösterilen belge resmî bir meslek izni olmaz	Hangi yöntemi kullanıyorsunuz?
Yüzdeyle söylenen başarı, “tam güvence”	Neyin başarı sayıldığını sınayamazsınız; sokakta ne görüleceği önceden bilinmez	Hiçbir şey görülmezse elimde ne kalır?
“Mutlaka buluruz”	Aynı nedenle	Bakılamayacak bir şey var mı?
“Çok yıllık deneyim”	Sınayamayacağınız bir söz; yöntem hakkında bir şey söylemez	Benim soruma nasıl bakacaksınız?
“Her yolu deneriz”	Yöntemi söylemiyor	Yapmadığınız işler neler?
“Fiyat konusunda anlaşırız”	Karşılaştırılacak rakam yok	Toplam tutar ne?
“Bakırköy’ün her yerini biliriz”	Yer bilgisi vermiyor	Bu mahallede nereden bakılır?

Karşınızdaki kişinin de size soru sorması gerekir. Adres Ataköy’deyse “kaçıncı kısım?” diye sorması beklenir; sorunuzu dinlemeden gün sayısı söylüyorsa neye göre söylediğini sorun.

Sorunuzun sahada bakılabilecek bir soru olup olmadığını açıkça söylemesi de iyi bir işarettir. “Bu soruya dışarıdan bakılamaz” diyebilen biri sizi boşa harcanacak günlerden kurtarır.

Karşı tarafın sizden ne istediğine de bakın. Şunlar işin parçası olmamalı:

• Araştırılan kişinin telefon şifresi, hesap adı ya da e-Devlet bilgileri.
• Onun telefonuna bir şey yüklemeniz ya da aracına bir şey bırakmanız.
• Günleri ve tutarı görmeden yapılan ödeme.
• “Bunu kimseye söylemeyin, yöntemimiz özel” diye gizlenen bir yol.

Sorulması normal olanlar ise bellidir: mahalle, saat aralığı, sonuçla ne yapmak istediğiniz; iş kabul edildikten sonra da kişinin yakın tarihli bir fotoğrafı.

Görüşme iyi geçse bile ödemeden önce şu dört şeye bakın. Biri eksikse durup sorun.

• Bakılacak günler, kaç kişi çıkacağı ve toplam rakam kâğıtta ya da mesajda elinizde.
• Ödeme ve belge koşullarını yazılı sordunuz, cevabı elinizde.
• Sizi acele ettiren bir cümle yok: “Bugün ödemezseniz fırsat kaçar” bir yöntem bilgisi değildir.
• Ödemeden sonra gelecek ek tutarın kurallarını biliyorsunuz.

Aklınıza yatmayan bir teklifi bir gün bekletmek size pek bir şey kaybettirmez. Başka bir teklif alıp karşılaştırmak için de bu bir gün yeter.

Sırayla eleyin. Telefon, konum ya da kurum kaydı öneren teklif ilk elenendir. Sonra sorunuzu doğru özetleyen teklife bakın. Kalanlarda toplam tutarı karşılaştırın. Rakamlar yakınsa bakamayacağı şeyi söyleyeni, gün sayısının nedenini anlatabileni seçin. Hiçbiri aklınıza yatmıyorsa üçüncü bir teklif alın.