Hangi merak hangi belgede yazar?
Merak ettiğiniz şeylerin önemli bir kısmı, adayın kendi e-Devlet hesabından alabildiği belgelerde yazar. “Daha önce evlenmedim” cümlesini nüfus kaydı, “şu şirkette çalışıyorum” cümlesini hizmet dökümü gösterir.
| Merak ettiğiniz | Adayın alabileceği belge | Belgenin söylemediği |
|---|---|---|
| Daha önce evlendi mi, çocuğu var mı? | Aile bilgileriyle vukuatlı nüfus kayıt örneği; formda olayları ve eski eşi gösterme seçeneği açık olsun | Evliliğin neden bittiği |
| Nerede oturuyor? | Adres belgesi (yerleşim yeri) | O evde gerçekten yaşayıp yaşamadığı |
| Söylediği yerde mi çalışıyor? | SGK Tescil ve Hizmet Dökümü | Bugün o işe gidip gitmediği, ne kazandığı |
| Okulu bitirdi mi? | Yükseköğretim mezun belgesi | Mesleğini yapıp yapmadığı |
| Evin ya da arsanın sahibi mi? | e-Devlet tapu bilgileri ekranı | Evde kimin oturduğu |
| Borcu var mı? | Kendi icra dosyası listesi, kredi kayıt raporu | Borcun neden doğduğu |
| Kesinleşmiş bir ceza kaydı var mı? | Adli sicil kaydı | Süren davalar, hukuk davaları |
Hepsini istemek gerekmez. Sizin için önemli olan iki üç soruyu seçin; her şeyi birden istemek, konuyu bir evlilik hazırlığından sınava çevirir.
Sizi düşündüren cümleden başlayın
- “Bekârım, daha önce evlenmedim.” Vukuatlı nüfus kayıt örneğini birlikte okuyun. Olaylar açık seçilmezse evlenme ve boşanma görünmeyebilir.
- “Büyük bir şirkette yöneticiyim.” Hizmet dökümü işvereni ve giriş tarihini gösterir, unvanı göstermez. Unvan için iş yerinden alınmış bir yazı istenebilir.
- “Kendi işim var.” Hizmet dökümü burada eksik kalır. Vergi levhası ve faaliyet belgesini isteyin.
- “Memurum.” Hizmet dökümü ücretli çalışanı gösterir; memur için kurumundan alınmış bir yazı daha kolay yoldur.
- “Yurt dışında çalışıyorum.” Yurt dışındaki iş hizmet dökümünde görünmez. İş sözleşmesi ya da işveren yazısı isteyin.
- “Borcum yok.” Kendi icra dosyası listesi ve kredi kayıt raporu birlikte daha çok şey anlatır.
- “Ailemin evinde kalıyorum.” Adres belgesi kaydı gösterir, nerede yattığını göstermez. Çoğu zaman bu soruya gerek de kalmaz.
Belgeyi okurken
- Nüfus kayıt örneği. Medeni hâl satırına ve aile kaydına bakın. Önemli olan “bekâr” ya da “boşanmış” yazması değil, size anlatılanla uyuşmasıdır.
- Hizmet dökümü. İşveren adını, giriş ve çıkış tarihlerini okuyun. Son satır bugüne ulaşıyor mu? Aralar uzun olabilir, bunun açıklaması da olabilir.
- Adres belgesi. Kayıtlı adres ile anlatılan yer aynı mı? Ataköy’de kısım numarasını mahalle adıyla karşılaştırın.
- Tapu. İpotek ve haciz için Web Tapu’dan alınan tapu kayıt örneğine bakın.
- İcra dosyası listesi. Kapanmış eski bir dosya ile süren bir takip aynı anlama gelmez; hangisi olduğunu sorun.
- Adli sicil kaydı. Bir şey yazıyorsa suçlama gibi değil, konuşma başlığı olarak açın.
Anlamadığınız satırın açıklamasını adaydan isteyin. Aynı soruyu onun ailesi de size sorabilir; kendi belgelerinizi önceden hazırlamak konuşmayı eşitler.
Belgeyi gördünüz, şimdi ne yaparsınız?
| Durum | Sonraki adım |
|---|---|
| Belge anlatılanla uyuşuyor | Bu soru kapanmıştır, başka bir şey yapmanız gerekmez |
| Bir satır uyuşmuyor | Satırı gösterip sorun; eski bir kayıt ya da bilmediğiniz bir açıklama olabilir |
| Belge eski ya da eksik | Yakın tarihli, barkodlu çıktısını isteyin |
| Belge uyuşuyor, ama günlük hayatla ilgili bir soru kalıyor | Belgenin bakamayacağı bir sorudur, aşağıdaki bölüme geçin |
Bu konuyu nasıl açarsınız?
En kolay yol karşılıklı olmaktır: “Evlenmeden önce ikimiz de bu belgeleri birbirimize gösterelim, ben de kendiminkileri getiriyorum.” Böyle sorulan soru suçlama gibi durmaz.
Ailenizin isteğiyle konuşuyorsanız bunu saklamayın; yalan söylediğiniz sonradan anlaşılırsa asıl tartışma o olur. Zamanı da seçin: düğün salonu tutulduktan sonra açılan konu daha baştan gerginlik yaratır. Belgelerin kopyasını istemeniz de gerekmez, birlikte bakmak soruyu cevaplamaya yeter. İçlerinde kimlik ve adres bilgisi vardır; aile grubunda dolaşmasın.
Belgenin gerçek olduğunu nasıl görürsünüz?
e-Devlet’ten alınan belgelerin çoğunda barkod bulunur. Size bir çıktı ya da PDF gösterildiyse adayla birlikte Belge Doğrulama ekranını açıp barkodu girebilirsiniz; ekranda aynı belge görünmelidir. Tarih de önemlidir: yıllar önce alınmış bir hizmet dökümü bugünkü işi göstermez.
Adayın e-Devlet hesabı yoksa şifreyi kimlikle PTT’den şahsen alır. Belgeyi nüfus müdürlüğünden isteyecekse gitmeden kurumun sitesine baksın.
Belgeye sığmayan sorular
Belgeler geçmişi ve resmî durumu gösterir, günlük hayatı göstermez. Geriye şöyle sorular kalabilir:
- Hizmet dökümündeki iş yerine gerçekten gidiyor mu?
- “Kendi işim var” dediği dükkân açık mı, işliyor mu?
Bunlara kamuya açık yerden, belli günlerde bakılabilir. Önce belgeleri konuşun; çoğu soru bu aşamada kapanırsa dışarıdan birine başvurmadan cevabınızı almış olursunuz. Bir iki soru kaldıysa işin ayrıntısı evlilik öncesi araştırma sayfasında.